|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Park podworski w Kamionnej powiat bocheński Wieś Kamionna leży w południowej części powiatu bocheńskiego, u podnóża góry Kamionna (803 m n.p.m.) na pograniczu Beskidu Wyspowego i Pogórza Wielicko-Wiśnickiego. Park o powierzchni 0,90 ha położony jest w uroczysku Kamionna-Leśniczówka, obok nowej szkoły. Właścicielem jest Nadleśnictwo Brzesko z siedzibą w Bochni. W 2004 r. park został przekazany w użytkowanie Urzędowi Gminy Trzciana. W tym samym roku urząd oddał cały teren szkole, dla celów edukacyjnych, ochrony przyrody oraz dóbr kultury. Do parku można dojechać drogą prowadzącą do Nowego Rybia, skręcając w prawo na krzyżówce przy szkole, graniczącej z opisywanym miejscem. Z terenu parku wyodrębnić należy budynek, zamieszkany przez emerytowanego leśnika oraz dawną leśniczówkę, znajdującą się na terenie prywatnym. Kilka metrów od niego znajduje się plac zabaw dla dzieci, boisko do gry w kosza i piłkę nożną oraz siatkówkę. Wzdłuż parku wiedzie ścieżka rowerowa. Historia Miejscowość Kamionna istnieje już od ponad 600 lat, o czym świadczy zapis z 1398 roku. Możemy się dowiedzieć z niego, że Kamionna – zwana „Kamona” była wtedy lokowana i należała do potomków Zbigniewa ze Szczyrzyca. Kolejni właściciele to: Urban Łapka herbu Drużyna i ród Gabońskich, którzy najprawdopodobniej przekazali wieś jezuitom. W 1659 r. podczas potopu szwedzkiego, Jerzy Lubomirski wraz z okolicznymi chłopami pobił tutaj Szwedów maszerujących z Krakowa do Sącza. Nie była to duża bitwa, lecz książę wystawił obelisk nazywany dzisiaj „Kolumną szwedzką”, upamiętniający to wydarzenie. Po rozbiorach w 1816 r. teren wioski został skonfiskowany jezuitom i znalazł się w zaborze austriackim. Około 1863 roku majątek kupił Franciszek Ożegalski herbu Kościesza (1816-1875), syn Józefa Ożegalskiego (1775-1822). Został wówczas wybudowany murowany, parterowy, podpiwniczony dwór, zasadzono drzewa, między innymi szpaler dębów otaczający dwór i ogród. Jego syn Józef Ignacy (1848-1922) to zasłużony bohater wolnej Polski. W młodości walczył w powstaniu styczniowym. To właśnie dla niego ojciec zakupił majątek. Do Kamionnej przybył po klęsce powstania i zajął się pracą twórczą. Tutaj spod jego pióra wyszły liczne dzieła m.in. obszerne pamiętniki „Wspomnienia krwawych czasów z roku 1863”. Mieszkając w majątku ojca poświecił się działalności społecznej oraz samorządowej. Był też zapalonym myśliwym, przybywających do dworu przyjaciół zapraszał na polowania w okolicznych lasach. Józef często przyjmował gości, uchodził za znakomitego gawędziarza dzielącego się wspomnieniami z czasów powstańczych z każdym zainteresowanym. Często przebywał i rozmawiał z mieszkańcami. Zapraszani do dworu goście przejeżdżali przez prowadzącą do niego aleję grabową, którą prawdopodobnie Józef zasadził w ostatnich latach swojego życia. Był jednym z najbarwniejszych członków rodu. Po śmierci Józefa Ignacego posiadłość licząca ok. 272 hektary trafiła w ręce synów: Franciszka Józefa i Stanisława Juliana. Bracia, podobnie jak prawie wszyscy członkowie rodu poświęcili się karierze wojskowej. W wolnej Polsce pierwszy z nich pracował poza Kamionną, w końcu osiadł z rodziną we Lwowie. Stanisław Julian – oficer austriacki i płk Wojska Polskiego, kawaler orderu Virtuti Militari IV klasy, odznaczony Krzyżem Walecznym z Mieczami czterokrotnie – osiadł w Kamionnej z drugą żoną (pierwsza zmarła przy porodzie) Lesławą z Zaleskich Kozikową. Małżeństwo to zawarte zostało z wielkiej miłości. Para ta jest dobrze wspominana przez mieszkańców. Stanisław był wójtem gminy Trzciana, miał liczne kontakty i przyjaźnie zwłaszcza z wojskowymi, którzy często odwiedzali dwór oraz z właścicielami sąsiednich dworów i miejscowości. Jego żona była lubiana i szanowana, pomagała gospodyniom, odwiedzała je i często się z nimi spotykała. Ludzie wspominają, że jako dzieci w trudnych latach 30-tych przynosili do dworu kwiaty, w zamian otrzymując jedzenie. W tych latach ładnie prezentował się dwór. Ze starych fotografii i wspomnień mieszkańców wynika, że był na bieżąco remontowany, z ogródkiem pełnym róż i innych kwiatów oraz dużą ilością otaczających go drzew, zwłaszcza dębów. Wnętrze było bogato wyposażone, pełne obrazów, fotografii i cennych mebli. II wojna światowa ciężko doświadczyła rodzinę. Stanisław Julian w dworze przechowywał uciekinierów z obozu koncentracyjnego. Kiedy uratowani chcieli przekroczyć granicę, zostali złapani przez Gestapo, a w śledztwie ujawnili miejsce niedawnego schronienia. W 1940 roku Ożegalskiego aresztowano, a następnie wywieziono do obozu w Oświęcimiu, gdzie zmarł lub został zamordowany 23 marca 1942 roku. Po wojnie rodzina została wypędzona przez nowe komunistyczne władze z dworu, który po zrabowaniu cennych przedmiotów zburzono. Ziemia została rozparcelowana pomiędzy miejscowych chłopów, którzy wycięli wiele cennych drzew, zwłaszcza dębów, a część parku i ogrodu zamieniono na pastwisko. Natomiast wkrótce pojawiła się duża ilość młodych drzew, gęsto rosnących, przypominających teraz fragment lasu. Cały teren stał się własnością Skarbu Państwa. Park przeszedł pod Zarząd Lasów Państwowych. Z dworu pozostał mały fragment fundamentów i niewielki fragment piwnicy, obecnie na terenie prywatnym. Działka, na której się znajdował w 1991 roku została skomunalizowana na rzecz gminy z przeznaczeniem na teren pod budowę szkoły, której front i niewielkie boczne skrzydło stoi prawie dokładnie w miejscu dawnego dworu. W 1994 roku poświęcono plac pod budowę. Szkole powierzono pod opiekę dawny park dworski, który uporządkowano dzięki pomocy mieszkańców. Uczniowie zrealizowali projekt ,,Park Dworski” pod patronatem Fundacji Partnerstwo dla Środowiska. Przygotowali wstępny projekt ścieżki, opisali wartości przyrodnicze, sporządzili skalę porostową. W bieżącym roku szkolnym podjęte zostały dalsze działania mające na celu przekształcenie go w miejsce przyjazne mieszkańcom, uczniom i turystom, zmodyfikowano trasę ścieżki, sporządzono opis historyczny, nowe tablice informacyjne. Przyroda Park charakteryzuje się małą ilością otwartych trawników, a raczej dużym zagęszczeniem drzew, zarówno starych jak i wyrosłych w ostatnich latach. Większość obszaru pokryta jest wysokimi i rozłożystymi drzewami. Najwięcej jest dębów szypułkowych (Quercus robur) – są one pozostałością alei otaczającej niegdyś dwór – i grabów zwyczajnych (Carpinus betulus). Na niektórych drzewach występują porosty skorupiaste i bluszcz pospolity (Hedera helix), który pnie się po klonie jaworze. Do okazów zasługujących na uwagę zaliczyć należy dąb szypułkowy „Czterech Braci” i lipę drobnolistną (Tilia cordata) „Trzy Siostry” oraz klon jawor (Acer pseudoplatanus) i grochodrzew (Robinia pseudoacacia). Opisane na ścieżce rośliny to głównie drzewa i krzewy. Warto jednak spacerując po parku, szczególnie wiosną, zwrócić uwagę na rośliny zarodnikowe, głównie mszaki i paprocie, choć jest ich tutaj niewiele. Gatunkiem wyróżniającym runo leśne jest czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) występujący masowo, tworząc zwarty kobierzec, prezentujący się najefektowniej podczas kwitnienia, tj. w drugiej połowie maja. Roślina wydziela w czasie kwitnienia silną woń czosnku, co przy masowym jej występowaniu wyczuwa się także w powietrzu. Dzięki zawartości substancji czynnych, m.in. olejków eterycznych oraz witaminy C, jest szeroko stosowany w ziołolecznictwie. W okresie marzec – maj kwitnie miodunka plamista (Pulmonaria officinalis). Roślina o wysokości 15-30 cm, kwiaty ma początkowo różowe lub czerwone, później niebieskie. W tym samym kwiatostanie występują kwiaty o różnych kolorach. W składzie gatunkowym runa leśnego widzimy kwitnący na żółto ziarnopłon wiosenny (Ficaria verna), a wczesną wiosną również pierwiosnka wyniosłego (Primula elatior) i zawilec gajowy (Anemone nemorosa). Charakterystyczne dla niego są kwiaty – pojedyncze, białe. Okres kwitnienia zawilca gajowego przypada na marzec i kwiecień. W skład runa leśnego wchodzi również fiołek leśny (Viola silvestris). To roślina wieloletnia od 5 do 20 cm wysokości. Okres kwitnienia przypada na kwiecień, maj i czerwiec. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"
